คำสั่งวนซ้ำ For & While Loops

ลองจินตนาการว่าคุณเป็น Web Developer ที่ต้องดึงรายชื่อสินค้า 100 รายการมาแสดงบนหน้าเว็บ หรือเป็นนักวิเคราะห์ข้อมูลที่ต้องตรวจสอบไฟล์ 1,000 ไฟล์ ถ้าต้องมาเขียนโค้ดทีละบรรทัดคงไม่ไหวแน่

ในภาษา Python มีเครื่องมือที่เรียกว่า Loops หรือ การวนซ้ำ ที่ช่วยให้เราสั่งงานเพียงไม่กี่บรรทัด แต่ให้คอมพิวเตอร์ทำงานซ้ำๆ ได้เป็นหมื่นเป็นแสนครั้งในพริบตาครับ

1. For Loop: การวนซ้ำที่รู้จำนวนรอบแน่นอน

for loop คือพระเอกของ Python เลยครับ เรามักจะใช้มันเมื่อเรา "รู้จำนวนรอบที่แน่นอน" หรือต้องการวนลูปอ่านข้อมูลสมาชิกในกลุ่ม (เช่น อ่านทีละตัวอักษรในข้อความ หรืออ่านทีละค่าใน List)

การใช้ for ร่วมกับ range()

ฟังก์ชัน range(n) จะช่วยสร้างลำดับตัวเลขให้เราวนลูปได้ง่ายๆ ครับ

# วนลูป 5 รอบ (0 ถึง 4)
for i in range(5):
    print(f"รอบที่ {i}")

การวนลูปอ่านข้อความ (String)

msg = "PYTHON"
for char in msg:
    print(f"ตัวอักษร: {char}")

2. While Loop: การวนซ้ำจนกว่าเงื่อนไขจะเปลี่ยน

while loop จะทำงานซ้ำไปเรื่อยๆ ตราบเท่าที่เงื่อนไขยังเป็นจริง (True) เรามักใช้ในกรณีที่เราไม่รู้ว่าต้องวนกี่รอบถึงจะหยุด เช่น การรอให้ผู้ใช้ใส่รหัสผ่านให้ถูกต้อง

count = 1
while count <= 3:
    print(f"นับถอยหลัง... {count}")
    count += 1  # สำคัญมาก! ต้องมีการเปลี่ยนค่าเงื่อนไข

⚠️ ระวัง Infinite Loop: หากคุณลืมบรรทัด count += 1 เงื่อนไขจะไม่มีวันเป็นเท็จ และโปรแกรมจะวนลูปไปตลอดกาลจนเครื่องค้างได้ครับ!

3. ตัวช่วยควบคุมลูป: Break และ Continue

บางครั้งเราต้องการ "หยุด" หรือ "ข้าม" บางรอบในขณะที่ลูปทำงานอยู่ เราจะใช้ 2 คำสั่งนี้ครับ:

1. break: สั่งให้หยุดลูปทันที (ออกจากลูปไปเลย)
2. continue: สั่งให้ข้ามรอบนี้ไป แล้วไปเริ่มรอบถัดไปทันที

# ตัวอย่างการใช้ break
for num in range(1, 10):
    if num == 5:
        break  # เจอเลข 5 ปุ๊บ หยุดวนทันที
    print(num)

4. ตารางเปรียบเทียบ For Loop vs While Loop

5. Workshop: ระบบสุ่มตัวเลข (Guess the Number)

ลองนำ while loop และ if-else มาสร้างเกมสุ่มตัวเลขง่ายๆ กันครับ:

target = 7  # ตัวเลขเป้าหมาย
guess = 0   # ตัวแปรเก็บค่าที่ผู้ใช้ใส่

print("--- เกมทายตัวเลข 1 ถึง 10 ---")

while guess != target:
    guess = int(input("ทายเลขมาซิ: "))

    if guess < target:
        print("น้อยไปหน่อย! ลองใหม่")
    elif guess > target:
        print("มากไปนิด! ลองใหม่")
    else:
        print("🎉 ถูกต้องแล้วครับ!")

สรุป

การใช้งาน Loops คือกุญแจสำคัญที่ทำให้ Python ทรงพลังและทำงานได้รวดเร็วแทนมนุษย์ ไม่ว่าคุณจะวนลูปเพื่อดึงข้อมูลจาก Database หรือวนลูปเพื่อส่งอีเมลหาลูกค้าเป็นพันคน คุณจะได้ใช้ความรู้จากบทนี้อย่างแน่นอนครับ