หลังจากที่เราติดตั้งเครื่องมือพร้อมรันโค้ดกันไปแล้วในบทก่อนหน้า วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับสิ่งที่เปรียบเสมือน "กล่องเก็บของ" ในโลกคอมพิวเตอร์ นั่นคือ ตัวแปร (Variables) และสิ่งที่อยู่ในกล่องนั้นซึ่งเราเรียกว่า ชนิดข้อมูล (Data Types) ครับ
หากคุณเข้าใจบทนี้ การเขียนโปรแกรมในระดับที่ซับซ้อนขึ้นอย่างการทำ Web Development หรือ Data Science ก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป!
1. ตัวแปร (Variable) คืออะไร?
ลองจินตนาการว่าตัวแปรคือ "ป้ายชื่อ" ที่เราเอาไปแปะไว้ที่กล่องข้อมูล เพื่อให้เราเรียกใช้งานข้อมูลนั้นได้ง่ายๆ โดยไม่ต้องจำค่าตัวเลขหรือข้อความยาวๆ ครับ
ตัวอย่างการประกาศตัวแปรใน Python:
name = "DevHub"
age = 25
score = 95.5
💡 Pro Tip: ในภาษา Python เราไม่จำเป็นต้องระบุประเภทของตัวแปร (เช่น ไม่ต้องบอกว่าเป็น int หรือ string) เหมือนภาษา C++ หรือ Java เพราะ Python ฉลาดพอที่จะรู้เองว่าข้อมูลนั้นคืออะไร เราเรียกคุณสมบัตินี้ว่า Dynamic Typing ครับ
2. กฎการตั้งชื่อตัวแปร (Naming Rules)
เพื่อให้โค้ดของเราอ่านง่ายและไม่เกิด Error เราควรตั้งชื่อตามกฎดังนี้ครับ:
- ต้องขึ้นต้นด้วยตัวอักษร (A-Z, a-z) หรือเครื่องหมายขีดล่าง (_) เท่านั้น
- ห้ามขึ้นต้นด้วยตัวเลข
- ประกอบด้วยตัวอักษร ตัวเลข และเครื่องหมายขีดล่างได้เท่านั้น
- Case-sensitive: ชื่อ
myVarกับmyvarถือว่าเป็นคนละตัวแปรกันครับ
3. ชนิดข้อมูลพื้นฐานที่ต้องรู้จัก (Basic Data Types)
ใน Python ปี 2026 ข้อมูลที่เราต้องเจอบ่อยที่สุดมีอยู่ 4 ประเภทหลักๆ สรุปได้ตามตารางนี้เลยครับ:
ตารางสรุปชนิดข้อมูล Python
| ชนิดข้อมูล (Data Type) | ชื่อย่อ | คำอธิบาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| Integer | int |
เลขจำนวนเต็ม (บวก, ลบ, ศูนย์) | 10, -5, 2026 |
| Float | float |
เลขทศนิยม | 3.14, 100.0 |
| String | str |
ข้อความ (ต้องอยู่ใน " " หรือ ' ') | "Hello", 'Python' |
| Boolean | bool |
ค่าความจริง (จริง หรือ เท็จ) | True, False |
4. ลองเช็กชนิดข้อมูลด้วยฟังก์ชัน type()
บางครั้งเราอาจจะสับสนว่าตัวแปรที่เราถืออยู่เป็นชนิดไหน เราสามารถใช้คำสั่ง type() ในการตรวจสอบได้ครับ
x = 100
y = "100"
print(type(x)) # ผลลัพธ์: <class 'int'>
print(type(y)) # ผลลัพธ์: <class 'str'>
⚠️ ข้อควรระวัง: แม้จะเป็นตัวเลข 100 เหมือนกัน แต่ถ้าถูกครอบด้วยเครื่องหมายคำพูด " " มันจะกลายเป็นข้อความ (String) ทันที และเราจะไม่สามารถนำไปคำนวณบวกลบได้ครับ
5. การแสดงผลข้อมูลแบบมืออาชีพ (f-string)
สำหรับสาย Web Developer เวลาเราจะเอาตัวแปรไปแสดงผลบนหน้าเว็บ การรวมข้อความกับตัวแปรเข้าด้วยกันเป็นเรื่องที่เจอบ่อยมาก วิธีที่แนะนำที่สุดคือการใช้ f-string ครับ
name = "Isara"
level = 10
# การใช้ f-string (ใส่ f หน้าเครื่องหมายคำพูด)
print(f"ยินดีต้อนรับคุณ {name} ตอนนี้คุณอยู่ที่ Level {level}")
สรุป
ในบทนี้เราได้เรียนรู้วิธีการสร้าง "กล่องเก็บข้อมูล" และรู้จักกับ "ประเภทของข้อมูล" แต่ละแบบแล้ว ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการเขียนโปรแกรมทุกระดับ
แบบฝึกหัดท้าทาย (Workshop): ลองประกาศตัวแปรเก็บข้อมูลต่อไปนี้:
- ชื่อเล่นของคุณ (String)
- อายุของคุณ (Integer)
- ส่วนสูงของคุณ (Float)
- สถานะว่าคุณชอบเรียน Python หรือไม่ (Boolean) จากนั้นลองใช้
print()และf-stringแสดงผลออกมาให้สวยงามดูครับ!