Search Engine ทำงานอย่างไร เพื่อจัดอันดับหน้าเว็บ

Search Engine ทำงานอย่างไรในเบื้องลึกเบื้องหลัง เพื่อจัดอันดับหน้าเว็บ โดยในที่นี้เราจะอ้างถึง Google ซึ่งเป็นเสิร์ชเอ็นจินที่ได้รับความนิยมสูงสุดในโลกครับ

Step 1 - Crawling

Google ทำการรวบรวมเว็บไซต์ทั้งหมดที่ Google ไป crawl มา ผ่านตัว Googlebot

ในขั้นตอนนี้ Google จะใช้ Googlebot เพื่อค้นหาและรวบรวมหน้าเว็บในอินเทอร์เน็ต โดยบอตเหล่านี้จะทำการติดตามลิงก์จากหน้าหนึ่งไปยังอีกหน้าหนึ่งของเว็บไซต์ต่าง ๆ

นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเราต้องทำพวก Internal Linking ด้วย เพื่อให้บอตหาลิงก์หรือหน้าเว็บต่าง ๆ ของเราได้สะดวกมากยิ่งขึ้น

ซึ่งขั้นตอน crawling นี้เอง ในมุมมองการทำ SEO เราต้องอำนวยความสะดวกให้ Search Engine มาเก็บข้อมูลในเว็บเราได้ง่ายและดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อเพิ่มโอกาสในการทำอันดับ SEO ซึ่งส่วนนี้จะอธิบายเพิ่มเติมในบทเรียน Technical SEO ในบทถัด ๆ ไปครับ

การทำงานของ Search Engine (Image Credit: Semrush)

แต่ก็มีบางหน้าเว็บที่ Google ไม่สามารถ crawl ได้

ตัวอย่างเช่น

หน้าที่ต้องมีการ Login เข้าใช้งาน หรือมีการทำ Authentication
หน้าที่มีการกำหนดการเข้าถึงใน robots.txt

Step 2 - Indexing

Google ทำการจัดอันดับและทำหมวดหมู่ของคอนเทนต์ลงในฐานข้อมูลขนาดใหญ่ หรือ Large Database ของ Google

เมื่อ Googlebot ได้รวบรวมหน้าเว็บมาแล้ว ขั้นตอนต่อมาก็คือการสร้างดัชนี หรือ Indexing ของ Google

การทำ index คือการจัดระเบียบและจัดเก็บข้อมูลที่รวบรวมไว้ในฐานข้อมูล โดยการทำ Indexing จะพิจารณาข้อมูลหลายส่วนของหน้าเว็บ เช่น

เนื้อหา
คุณลักษณะต่าง ๆ เช่น คำหลัก หรือ Main Keyword
ส่วนหัว หรือ Headings
โครงสร้าง URL หรือ URL Structure
ภาษา
โลเคชัน
ฯลฯ

โดยในส่วน Indexing นี้เอง จะช่วยให้ Google ดึงผลลัพธ์ที่เกี่ยวข้องได้อย่างรวดเร็วเมื่อผู้ใช้ทำการค้นหา ก่อนที่จะเข้าสู่ขั้นตอนสุดท้ายคือ Ranking ครับ

วิธีเช็คว่า Google ได้ index หน้าเว็บแล้วหรือยัง

เช็คได้ด้วยวิธีเบื้องต้น โดยสามารถพิมพ์ใน Google Search ด้วยคำว่า site: ตามด้วยชื่อเว็บไซต์ เช่น

site:example.com

หรือถ้าเป็นเว็บ Content Mastery ก็จะได้ลักษณะประมาณนี้

วิธีการเช็คว่า Google ได้ index หน้าเว็บของเราไปหรือยัง

จากนั้น Google จะแสดงผลลัพธ์ที่อยู่ใน index ออกมาให้ดูแบบคร่าว ๆ

ตัวอย่างผลลัพธ์จากการใช้ site operator เพื่อดูจำนวน URL ที่ Google index

จากภาพ

หมายเลข 1: แสดงจำนวน URLs ที่ Google ได้ index หน้าเว็บเราไปแล้ว
หมายเลข 2: หน้าเว็บที่ Google ได้ index

วิธีการนี้เป็นวิธีการในเบื้องต้นเท่านั้น ซึ่งจะมีข้อจำกัดในกรณีที่เรามีเว็บไซต์หลายหน้ามาก ๆ

ถ้าต้องการรู้แบบเฉพาะเจาะจงจริง ๆ ในแต่ละหน้า การใช้งานฟีเจอร์ URL Inspection ใน Google Search Console จะสามารถเช็คตรงนี้ได้ดีกว่า

ถ้าหน้าเว็บของเรายังไม่ได้ถูก index ล่ะ?

ถ้าลองพิมพ์ใน Google ตามวิธีการด้านบนแล้ว แต่ไม่ปรากฏหน้าเว็บของเราว่าถูก index ก็อาจเป็นไปได้หลายสาเหตุ เช่น

เว็บของเรายังใหม่อยู่
Site Navigation ของเว็บเรายังออกแบบได้ไม่ดีพอ ทำให้ Googlebot เข้ามาเก็บข้อมูลในเว็บเราได้ยาก
หน้าเว็บใช้ noindex tag ทำให้ Google ไม่ทำการ index หน้าเว็บ
หน้าเว็บของเราถูก Google แบน เพราะมีการทำ spam

ดังนั้น ถ้าอยากเช็คให้แม่นยำกว่าเดิม แนะนำให้ใช้ Google Search Console โดยเฉพาะฟีเจอร์ URL Inspection เพื่อตรวจสอบว่า URL นั้นถูก crawl แล้วหรือยัง ถูก index แล้วหรือไม่ และมีปัญหาอะไรที่ทำให้ Google ยังไม่สามารถ index หน้าเว็บนั้นได้

Step 3 - Ranking

หลังจาก Google ได้ทำ Indexing และเก็บคอนเทนต์เข้าเป็นหมวดหมู่ที่เป็นระเบียบเรียบร้อยแล้ว ต่อมาก็จะเป็นการจัดอันดับ หรือ Ranking

Ranking คือการเลือกหน้าเว็บที่ดีที่สุดไปแสดงผลตามคำค้นหา หรือ Search Query / Search Intent ของผู้ใช้

เมื่อผู้ใช้ค้นหาข้อมูลที่ต้องการใน Google Search อัลกอริทึมการจัดอันดับของ Google จะวิเคราะห์เพื่อกำหนดหน้าเว็บที่เกี่ยวข้องและมีประโยชน์มากที่สุดแก่ผู้ใช้ เพื่อไปแสดงผลในหน้า SERPs หรือ Search Engine Results Pages

อัลกอริทึมของ Google จะพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ ในการจัดอันดับ หรือ Ranking Factors ซึ่งว่ากันว่ามีอยู่มากกว่า 200 ปัจจัย แต่หลัก ๆ แล้วจะเกี่ยวข้องกับ

ความเกี่ยวข้อง หรือ Relevance
คุณภาพของเนื้อหา หรือ Quality
ชื่อเสียงของเว็บไซต์ หรือ Domain Authority
ประสบการณ์ของผู้ใช้ หรือ User Experience
แบ็คลิงก์ หรือ Backlink
ความเป็นมิตรต่อผู้ใช้งานบนมือถือ หรือ Mobile Friendliness

และยังมีสัญญาณอื่น ๆ อีกหลายตัวประกอบกัน เพื่อให้ Google สามารถแสดงผลลัพธ์ที่ดีที่สุดแก่ผู้ใช้

สรุป

เป็นอย่างไรบ้างครับสำหรับบทเรียน “การทำงานของ Search Engine หรือ Google”

โดยภาพรวมแล้ว Search Engine มี 3 ขั้นตอนหลัก ๆ คือ

Crawling: Googlebot เข้าไปเก็บเกี่ยวหน้าเว็บ เพื่อนำข้อมูลมาประมวลผลต่อ
Indexing: Google จัดเก็บหน้าเว็บเป็นหมวดหมู่ในฐานข้อมูล เพื่อให้นำมาแสดงผลได้สะดวกและรวดเร็ว
Ranking: Google จัดอันดับและนำหน้าเว็บที่ดีที่สุดมาแสดงผลแก่ผู้ใช้ โดยปัจจัยหลัก ๆ คือความเกี่ยวข้องและคุณภาพของเนื้อหา หรือ Relevance and Quality Content

หวังว่าจะทำให้ผู้อ่านมองภาพรวมการทำงานของ Search Engine ออกนะครับ เพราะถ้าเราเข้าใจส่วนนี้ ก็เสมือนเราได้รู้เบื้องลึกเบื้องหลังการทำงานของ Google Search จนนำไปสู่การทำ SEO ที่ได้ผลและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นกว่าเดิม โดยบทเรียนถัดไปเราจะมาเรียนรู้เรื่อง Keyword Research กันต่อครับ